Ouderenpsychiatrie

Voor ouderen met psychiatrische problemen en levensfaseproblematiek

Een totale en onverwachte depressie maakte zich van haar meester. “Je kunt je het niet voorstellen”, zegt Bep Roerdomp (74 jaar), die vóór haar ziekte niets liever deed dan de slingers ophangen in haar leven: “Het is als een beest dat naar boven komt en waar niets, maar dan ook niets tegenop gewassen is.” Na een intensieve behandeling bij de ambulante en klinische afdeling van Ouderenpsychiatrie gaat het beter met Bep. “Ik kan het leven weer aan en kan gelukkig weer zorgen voor mijn kleinkinderen.”

Wanneer kunt u bij ons terecht?

U heeft last van psychische of psychiatrische problemen die de huisarts (samen met de POH of psycholoog eerste lijn) onvoldoende kan behandelen. Dat kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • ernstige somberheid
  • voortdurende angsten
  • verslaving die samen gaat met psychiatrische problemen
  • lichamelijke klachten waarvoor geen oorzaak gevonden kan worden
  • autisme
  • psychotische aandoeningen
  • schizofrenie

Naast de psychiatrische problemen heeft u te maken met levensfaseproblematiek die hoort bij het ouder worden. Ook kan het zijn dat u lichamelijke klachten heeft. Juist de combinatie van psychiatrische problemen met levensfaseproblematiek en lichamelijke klachten maakt dat u bij ons goed terecht kunt voor een behandeling die bij u past. Veelal zijn mensen boven de zestig jaar als zij bij Ouderenpsychiatrie in zorg komen, soms ook jonger.

Wat kunt u van ons verwachten?

Tijdens de behandeling willen we samen met u bereiken dat u weer zo snel mogelijk, zelfstandig en prettig mogelijk kunt leven. Dat doen we door:

  • rekening te houden met uw manier van leven.
  • samen te werken met hulpverleners en behandelaren binnen en buiten Altrecht, zoals met andere afdelingen van Altrecht en met de thuiszorg.
  • uw partner/naasten te betrekken bij de behandeling.
  • uw mantelzorgers te ondersteunen.

U bent bij ons aangemeld. En dan?

Voordat u met de behandeling begint willen we eerst weten wat er met u aan de hand is (diagnostiek). Daarom praat u in het eerste gesprek (intake) met een behandelaar over uw leven, klachten en problemen. Uw partner en/of een andere belangrijke naaste kunnen ook bij dat gesprek aanwezig zijn. Ook vragen wij hoe het is met uw lichamelijke gezondheid en welke medicijnen u gebruikt.
Wij willen weten aan welke behandeling u het meeste heeft. Daarom is er vaak meer onderzoek nodig, zoals een geheugenonderzoek, een bloedonderzoek en/of een lichamelijk onderzoek.
Na het eerste gesprek en eventuele onderzoeken geven wij u een advies over de behandelmogelijkheden. Als u het eens bent met ons advies, stellen we samen met u een behandelplan op. Daar staat in:

  • wat er met u aan de hand is (diagnose).
  • welke behandeling u krijgt.
  • wie uw hulpverlener is.
  • hoe vaak u een gesprek heeft.
  • hoe lang de behandeling ongeveer duurt.

Wij bespreken de resultaten van de behandeling met u. U vult regelmatig vragenlijsten in, zodat we kunnen zien of de behandeling helpt. U kunt individueel behandeld worden, of in deeltijd of in een groep. In principe volgt u een poliklinische behandeling. Het kan echter zijn dat u tijdelijk niet meer thuis kunt verblijven, omdat:

  • de psychiatrische en/of de lichamelijke problemen niet minder worden.
  • uw partner of mantelzorger overbelast is.
  • intensieve psychiatrische thuishulp niet genoeg is.

In deze gevallen kan een kortdurende opname nodig zijn om uw problemen te verminderen of op te lossen.

Welke soorten behandelingen zijn er?

Individuele behandeling

De behandeling vindt meestal poliklinisch plaats. Dat betekent dat u voor gesprekken naar onze locaties komt in Utrecht en Zeist. Wanneer dat nodig is komt uw behandelaar bij u thuis. U hebt individuele behandelgesprekken met een psychiater, (klinisch) psycholoog of een andere behandelaar. In principe zijn meerdere behandelaren bij de behandeling betrokken, omdat wij in de specialistische geestelijke gezondheidszorg multidisciplinair werken. Dat betekent dat er meerdere behandelaren zijn betrokken bij de behandeling, met ieder haar of zijn rol. Uw partner of naaste betrekken wij bij de behandeling. Dat doen we alleen met uw toestemming. Wij vinden het trouwens erg belangrijk om ook uw partner of naaste(n) te betrekken bij de behandeling. Zo kunnen wij zowel u als uw omgeving de steun te bieden die nodig is. Sommige behandelonderdelen kunt u ook thuis volgen via uw computer (E-Health). U hebt dan contact met uw behandelaar via een beveiligde internetverbinding.

Deeltijdbehandeling

Soms is poliklinische behandeling niet genoeg om uw klachten en problemen te verminderen. Bijvoorbeeld als u last heeft van ernstige somberheid of angsten die al langere tijd bestaan. U komt dan een of meerdere dagen per week naar een van onze locaties voor deeltijdbehandeling. U volgt tijdens die dagdelen groepsbehandeling in combinatie met individuele gesprekken met uw behandelaar.

Groepsbehandeling

U kunt ook gebruikmaken van groepsbehandeling. Dit doet u naast uw individuele gesprekken met uw behandelaar. In een groep, vindt u herkenning en erkenning in de problemen van lotgenoten. De deelnemers gaan samen aan het werk en men leert van elkaars ervaringen. Activiteiten zijn:

  • Tijdsbesteding;
  • Beweging;
  • Inzicht krijgen in problemen;
  • Het (opnieuw) leren van vaardigheden.

Kliniek

Het kan zijn dat u tijdelijk niet meer thuis kunt verblijven omdat de psychiatrische en/of de lichamelijke problemen te groot zijn. In dat geval is een opname mogelijk in onze kliniek.

Met wie werken wij samen?

Altrecht Ouderenpsychiatrie werkt zoveel mogelijk met anderen samen, bijvoorbeeld met andere zorgverleners voor dementie (ketenzorg) en organisaties voor mantelzorg. Een goede samenwerking met de huisartsen in ons werkgebied vinden wij belangrijk. Onze klinieken in Zeist en Utrecht werken daarom nauw samen met huisartsen. Ook hebben wij goede contacten met de verpleeghuizen in de regio en met verschillende ziekenhuizen in de regio, zoals het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis, het Diakonessenhuis, St. Antonius Ziekenhuis en het UMCU.

Wie werken er bij ons?

  • Psychiater
  • Klinisch psycholoog
  • GZ-psycholoog
  • Klinisch geriaters
  • Verpleegkundig specialisten
  • Klinisch neuropsychologen
  • Sociaal Psychiatrisch verpleegkundigen
  • PIT verpleegkundigen (intensieve thuishulp)
  • Somatisch verpleegkundigen
  • Huisarts

Familiebeleid

Wanneer een naaste een psychiatrische ziekte heeft, is dat voor de familie en/of direct betrokkenen een ingrijpende gebeurtenis. Altrecht probeert daarom familieleden zo goed mogelijk te informeren en te betrekken bij de behandeling. Wij spreken uiteraard alleen met uw familie na overleg met u.

Bij Altrecht Ouderenpsychiatrie kunt u gebruik maken van een uitgebreid familieprogramma. Zo organiseren wij een paar keer per jaar familieavonden. Onze ervaring is dat familie deze bijeenkomsten en uitleg zeer prettig vindt. Daarnaast kunnen uw partner, kinderen of mantelzorger deelnemen aan een zogenaamde ondersteuningsgroep. Zij leren daarin beter om te gaan met uw ziekte in het dagelijks leven.

ouderen_mantelzorg-in-beeld

Praktische informatie

Aanmelden

Aanmelding voor behandeling bij Altrecht Ouderenpsychiatrie verloopt altijd via de huisarts. Soms kan ook een medisch specialist naar ons verwijzen. Dit is afhankelijk van uw zorgverzekeraar.

Bezoektijden Ouderenpsychiatrie, Klinieken

Folders

Handige linken

Consultatie en advies voor verwijzers

Huisartsen en andere verwijzers kunnen tijdens kantoortijden contact met ons opnemen voor advies, consultatie en vragen over  (crisis) aanmeldingen via het algemene telefoonnummer 030-229 7600. Buiten kantoortijden kunt u in acute situaties contact opnemen met de crisisdienst van Altrecht. Aanmeldingen verlopen via Altrecht Entree.

Verpleeghuizen en verzorgingshuizen kunnen ook bij ons terecht voor consultatie en advies. In de folder vindt u meer informatie:

MBCT Ouderenpsychiatrie (verwijzers)

Wachttijden

Wachttijden in de zorg zijn altijd vervelend. Altrecht doet er alles aan om deze wachttijden zo kort mogelijk te houden. Op veel plekken lukt dat, op andere plekken zijn wachttijden helaas langer dan we graag zouden willen.

De wachttijd is niet afhankelijk van de zorgverzekeraar waar u verzekerd bent.

Verwijzers van patiënten die op onze wachtlijst staan, kunnen voor advies en/of consultatie contact opnemen met specialisten van Altrecht via het centrale aanmeldloket: 030 – 230 8555.

Natuurlijk is er bij acute psychiatrie geen sprake van wachttijd!

 

Aanmeldingswachttijd

Locatie  Aanmeldingswachttijd in weken
Ambulant Noord West 3
Ambulant Zuid West 6
Ambulant Noord Oost 4
Ambulant Zuid Oost 7
Kliniek Leidsche Rijn  0
Kliniek Zeist  0

 

Behandelingswachttijd

Diagnose  Behandelingswachttijd in weken
Ouderenpsychiatrie  4

Deze informatie is voor het laatst bijgewerkt op 9 november 2017.

Toelichting op de wachttijden

Aanmeldingswachttijd Dit is het aantal weken tussen het moment dat een patiënt of verwijzer een eerste afspraak maakt bij een zorgaanbieder voor een intakegesprek, tot het moment dat de patiënt hiervoor bij de zorgaanbieder terecht kan.

Behandelingswachttijd Dit is het aantal weken tussen de intake en de start van de behandeling.

Zorgbemiddeling Wanneer u de wachttijd te lang vindt, kunt u altijd contact met ons opnemen, of uw zorgverzekeraar vragen om wachtlijstbemiddeling. Uw zorgverzekeraar kan u ondersteunen, zodat u (eventueel bij een andere zorgaanbieder) binnen vier weken vanaf uw eerste contact met een zorgaanbieder een intake gesprek krijgt, en dat binnen tien weken vanaf de intake, de behandeling is gestart. Dit zijn de maximaal aanvaardbare wachttijden die door zorgaanbieders en zorgverzekeraars gezamenlijk zijn overeengekomen (de treeknormen).

 

Ziektebeelden bij deze zorgeenheid

    alcohol, cannabis, drugs, medicijnen, middelenmisbruik, verslaving

    Verslaving aan een bepaalde stof ontstaat meestal geleidelijk. In het begin gebruikt iemand af en toe een verdovend of stimulerend middel voor de gezelligheid, om te kunnen ontspannen of om erbij te horen.

    Maar na verloop van tijd ontstaat een sterke lichamelijke en/of geestelijke behoefte aan het middel die steeds belangrijker wordt ten opzichte van andere dingen in het leven.

    Er is meestal sprake van verslaving als iemand moeite heeft om het gebruik van een middel te beheersen, steeds meer nodig heeft om hetzelfde effect te bereiken, plezier in andere dingen verliest en doorgaat met het gebruik ondanks de nadelige gevolgen voor lichaam en geest.

    We spreken van een verslaving als iemand afhankelijk is van een of meer middelen of een of meer middelen langdurig misbruikt.

    Verslaving kan allerlei problemen veroorzaken, bijvoorbeeld met de lichamelijke gezondheid, met werk of opleiding, met politie of justitie en met familie, partner of vrienden. Verslaving komt ook vaak voor in combinatie met andere psychische stoornissen.

    Iemand die verslaafd is lijdt niet alleen zelf onder de problemen, maar ook de omgeving lijdt eronder. Daarom is de hulpverlening voor mensen met een verslaving ook gericht op zijn of haar familie en direct betrokken.

    Middelen als cannabis, maar ook cocaïne, heroïne, partydrugs en alcohol kunnen bij een daarvoor kwetsbare persoon psychoses uitlokken en zij kunnen het functioneren van iemand met schizofrenie destabiliseren.

    Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie

    hallucinaties, psychose, psychosegevoeligheid, schizoaffectief, schizofrenie, wanen

    Achter elke boom kan een moordenaar zitten. Dat denk je als je net een heftige thriller hebt gezien, en je loopt door een donker bos. In de wind hoor je iemand gillen. Je hebt milde psychotische ervaringen: een waandenkbeeld van bedreiging, een hallucinatie van stemmen. Maar je hebt geen volle psychose, omdat je afstand kunt nemen. Je bent in staat om te toetsen wat echt is en wat niet.

    We kunnen allemaal bang zijn, en we hebben allemaal het vermogen om ons dingen in te beelden. Dat moet. Om flexibel te kunnen reageren op de wereld om ons heen moeten we er voortdurend betekenis aan geven: waarom doet mijn baas zo vervelend? Hebben die twee iets met elkaar? Lachen de passagiers in de bus me uit? Om goed om te gaan met zulke vragen is het heel gezond om soms een beetje achterdochtig te zijn, of om in je hoofd met jezelf te praten.

    Maar extreme achterdocht (wanen) en het waarnemen van stemmen waar je geen controle meer over hebt (hallucinaties) belemmeren je functioneren. De achterdocht of stemmen zijn dan geen normale ervaringen meer, maar psychotische symptomen waar je hulp voor nodig hebt.

    Wat is een volle psychose?

    Als je een psychose hebt, heb je niet alleen last van wanen of hallucinaties. Een psychose is een mengbeeld (syndroom) van verschillende soorten symptomen. De mix ziet er bij iedereen anders uit. De één heeft bijvoorbeeld vooral gevoelens van wantrouwen, de ander hoort vooral vijandige stemmen. Weer een ander heeft juist last van stemmingswisselingen en is de ene keer diep somber en traag (depressie) en de volgende keer abnormaal uitgelaten en hyperactief (manisch). Nog weer andere patiënten ervaren onvoldoende motivatie om dagelijkse taken uit te voeren (motivatieproblemen), gebrek aan aandacht en concentratie, en kunnen minder goed plannen en leren (cognitieproblemen).

    Psychosegevoeligheid

    Hoewel elke psychose dus anders is, gaan we uit van één enkel begrip: psychose, of, nog correcter: psychotisch syndroom.

    In de psychiatrie zijn traditioneel zo’n 20 verschillende soorten ‘schizo’-diagnosen in gebruik voor mensen met een psychose: van schizofrenie en schizoaffectief tot kortdurende psychotische stoornis en psychotische stoornis NAO. Wij kiezen echter voor het eenvoudige begrip psychose of psychosegevoeligheid, omdat deze term alle 20 diagnostische groepen met elkaar verbindt.

    Met dank aan de PsychoseNet, de website over psychose, stemming en de weg naar herstel.

    PsychoseNet

    borderline, persoonlijkheid, persoonlijkheidsstoornis

    We spreken van een persoonlijkheidsstoornis als iemands gedrag of persoonlijkheidskenmerken herhaaldelijk tot onoplosbare problemen leiden in relaties, op het werk of met familieleden.

    Iedere persoonlijkheidsstoornis is anders en de diagnose is niet altijd makkelijk te stellen. De meeste mensen bij wie een persoonlijkheidsstoornis vermoed wordt, vragen hulp vanwege de klachten die het gevolg zijn van hun problematiek. Die klachten zijn bijvoorbeeld depressies, angstklachten, relatieproblemen of identiteitsproblematiek.

    Ook aanhoudende lichamelijke klachten kunnen de reden zijn dat iemand hulp vraagt. Het is echter vaak de familie die aangeeft dat er hulp nodig is, omdat de persoon zelf juist op grond van de persoonlijkheidsproblematiek aarzeling en weerstand voelt om hulp te vragen.

    Er zijn verschillende typen persoonlijkheidsstoornissen met elk specifieke kenmerken en problemen. Het meest bekend is de borderlinepersoonlijkheidsstoornis. Uit het diagnostisch onderzoek zal blijken met welke problematiek iemand te maken heeft.

    Persoonlijkheidsstoornissen komen vaak in combinatie met andere psychische problemen voor als depressie, angststoornissen of verslavingsproblematiek.

    Kenniscentrum Persoonlijkheidsstoornissen

    Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie

     

    'tussen de oren', depressie, doodswens, somber, suïcidaal

    Ieder mens voelt zich wel eens somber of nergens zin in. Dat is heel normaal. Maar sommige mensen kunnen zich gedurende langere tijd zeer somber voelen en hebben nergens meer plezier in. Het kost hen veel moeite om de dagelijkse dingen te kunnen doen. En dan niet zomaar een keer, maar gedurende de meeste uren van de dag en de meeste dagen van de week. En dat gevoel is langere tijd aanwezig. Met andere woorden: Je bent ‘ziek van somberheid’. Een depressie kan het leven erg beïnvloeden. Het kan snel overgaan, maar soms lukt dit niet en is er hulp nodig.

    Daarnaast kunnen bij een depressie ook andere klachten een rol spelen:

    • U kunt zich minder goed concentreren.
    • U voelt zich heel traag en moe of juist rusteloos en snel geïrriteerd.
    • Het nemen van beslissingen kost meer moeite, ook al gaat het om iets eenvoudigs.
    • U voelt zich nutteloos, schuldig of overbodig.
    • U slaapt slecht of juist heel veel.
    • Het eten smaakt niet meer of u eet juist extra veel. Hierdoor valt u af of komt u juist aan in gewicht.
    • U ervaart het leven misschien als een te grote last en u verlangt soms zelfs naar de dood.

    Depressie bij kinderen en pubers

    Het is bij kinderen en pubers lastig om te zien of er sprake is van een depressie. Dat komt omdat de sombere stemming niet de hele tijd aanwezig hoeft te zijn. Een kind leeft bij afleiding vaak tijdelijk op, om daarna weer snel terug te zakken in somberheid of prikkelbaarheid. Dit maakt dat de omgeving vaak denkt dat het kind zich aanstelt. Ook zijn kinderen en pubers vaak meer prikkelbaar dan somber, wat maakt dat de diagnose gemist kan worden.

    Waar kun je last van hebben bij een depressie:

    • Bijna de hele dag een somber gevoel hebben
    • Niet kunnen genieten van dingen waar je eerst wel blij van werd
    • Heel veel of heel weinig willen eten
    • Je waardeloos voelen
    • Je bent prikkelbaar
    • Je hebt geen of weinig zin in seks
    • Je kunt je slecht concentreren
    • Soms het gevoel hebben niet meer te willen leven
    • Je hebt vaak lichamelijke klachten
    • Je kunt niet goed kunnen slapen

    Hoe ontstaat een depressie?

    Een depressie krijg je niet zomaar. Vaak zijn er stressvolle situaties aan te wijzen in verschillende leefgebieden (school, thuis of met vrienden) die je niet kunt verwerken, zoals bijvoorbeeld: er zijn nare of verdrietige dingen gebeurd, het gaat niet goed op school, of je wordt gepest. Ook kan het zijn dat je veel ruzie hebt.

    De kans op een depressie is hoger wanneer het in jouw familie voorkomt, of als je zelf al eerder een depressie hebt gehad.

    Hoe weet je of je een depressie hebt?

    Je merkt zelf dat je erg somber of prikkelbaar bent. Maar het kan ook zijn dat je ouders of leraren op school dat merken. Vaak zal je dan eerst naar een huisarts of schoolarts gaan. Als zij denken dat je misschien een depressie hebt word je doorgestuurd naar een psycholoog en/of een psychiater. Door gesprekken onderzoeken zij wat er aan de hand is en hoe je daarbij geholpen kan worden.

    Gaat het over?

    Een depressie gaat in principe weer over. Het kan wel zijn dat het soms in je leven weer terug komt. Je stopt pas met de behandeling wanneer je geleerd hebt hoe je om kunt gaan met stress en een (dreigende) terugval (terugval preventie).

    Brainwiki

    Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie

    agressief gedrag, alzheimer, dementie, geheugenstoornis, vasculaire dementie

    Bij dementie verliest iemand meestal geleidelijk (een deel van) zijn verstandelijke vermogens.

    De ziekte die aanleiding geeft tot een dementie, kan leiden tot stoornissen in verstandelijke vermogens, stemming en gedrag. Het gaat om stoornissen in het geheugen en in het praten, lezen en schrijven en in het uitvoeren van allerlei handelingen. Ook zijn mensen vaak niet meer in staat om gewone dingen te herkennen en te benoemen of om plannen te maken, dingen te organiseren en logische conclusies te trekken. Duidelijk mag zijn dat dementie veel negatieve invloed heeft op het dagelijks functioneren en dat wanneer de ziekte gevorderd is, in veel gevallen het zelfstandig functioneren lastig wordt. De meest voorkomende oorzaak van dementie is de ziekte van Alzheimer. Een andere vorm van dementie is vasculaire dementie (door herseninfarcten of hersenbloeding).

    NB: Altrecht behandelt dementie alleen in combinatie met andere psychiatrische ziektebeelden. Verpleeg- en verzorgingshuizen kunnen terecht voor consultatie.

    Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie

    dwanghandelingen, herhaling, steeds controleren

    Iedereen kent vaste gewoonten en routine handelingen. Zo controleren veel mensen het gas, licht en de sloten voordat ze naar bed gaan, terwijl ze eigenlijk weten dat het gas en licht uit zijn, en de deur op slot is. Zo’n extra controle geeft een gevoel van veiligheid in een situatie die risico met zich mee zou kunnen brengen. Als het risico groter wordt, bijvoorbeeld bij vertrek voor een vakantie van drie weken, controleren veel mensen hun huis extra goed. Soms rijdt iemand zelfs nog een keer terug om te zien of het gas echt uit is en de deur op het nachtslot. Dit soort herhalingsgedrag is normaal.

    Sommige mensen zijn een groot deel van de dag bezig met controleren, handen wassen of herhalen. Wanneer zij dat niet doen beheerst de angst en onveiligheid hun leven. We spreken dan van een dwangstoornis of obsessieve compulsieve stoornis.

    Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie

    Dwang EU

    Stichting Gilles de la Tourette

Contact

Locaties
  • Ouderenpsychiatrie, Utrecht

Ambulant en Kliniek

Soestwetering 1
3543 AZ Utrecht
030-2297600

Dit adres is ook het postadres voor Altrecht Ouderenpsychiatrie.

Route en 9292 Reisadvies

  • Ouderenpsychiatrie, Zeist

Ambulant en Kliniek

Gedachtengang 6
3705 WH Zeist
030-2297600

Route naar begin terrein en 9292 Reisadvies
Let op: nog niet alle navigatiesystemen kennen de adressen op het Sanatoriumterrein in Zeist. Gebruik dan Oude Arnhemseweg 260 en volg daar de borden naar Altrecht.
Op het terrein volgt u de borden naar Gedachtengang 6.

Routebeschrijving en plattegrond (PDF).