emotieregulatie

borderline, emotieregulatie, persoonlijkheid, persoonlijkheidsstoornis

Dat de puberteit een onstuimige periode kan zijn, is bij de meeste ouders en jongeren bekend. Je humeur kan alle kanten op gaan, je hebt misschien vaker ruzie met je ouders, omdat je allerlei dingen wilt uitproberen. Ook zijn er allerlei lichamelijke veranderingen.

De meeste pubers komen deze periode goed door. Maar er zijn ook jongeren die naast de gewone puberdingen, problemen ervaren die er lang zijn, niet vanzelf overgaan en zorgen dat een jongere zich niet goed kan ontwikkelen.

Stijl of stoornis

Er is een groot verschil tussen een persoonlijkheidsstijl en een persoonlijkheidsstoornis. De verschillende stijlen die mensen kunnen hebben, maken het leven juist kleurrijk. Soms kan een jongere door een bepaalde stijl niet goed functioneren en zich niet goed ontwikkelen. Dan ontstaan er zorgen of er niet sprake is van een bedreigde persoonlijkheidsontwikkeling en mogelijk zelfs van een persoonlijkheidsstoornis.

Persoonlijkheidsstoornissen

Als in de puberteit en adolescentie steeds meer langdurige problemen ontstaan, denken we ook aan een persoonlijkheidsstoornis. Meestal liep het voor de puberteit ook allemaal al niet zo soepel. Bij een persoonlijkheidsstoornis zijn er problemen, die invloed hebben op het functioneren thuis, op school en met vrienden en hobby’s of werk. Over een persoonlijkheidsstoornis wordt tegenwoordig anders gedacht dan een aantal jaren geleden. Toen dachten onderzoekers dat zo’n stoornis eigenlijk niet over kon gaan en dat je er pas van kon spreken als iemand ouder dan 18 is. Steeds meer onderzoekers komen erachter dat je de diagnose persoonlijkheidsstoornis ook bij jongeren kunt stellen en dat een persoonlijkheidsstoornis ook weer kan verdwijnen. En misschien nog wel sneller als je een goede behandeling krijgt.

Borderline

De persoonlijkheidsstoornis die wij het meeste zien en behandelen, is de borderline persoonlijkheidsstoornis.  Mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis denken vaak zwart-wit (iets is helemaal goed of helemaal slecht) en

hebben vaak veel stemmingswisselingen (zie ook het verhaal van Janna hiernaast). Ze worden teleurgesteld door zichzelf en anderen. Vaak beschadigen zij zichzelf en doen soms zelfmoordpogingen. We noemen dit zelfdestructief gedrag. Je kunt hierbij ook denken aan teveel drinken, drugs gebruiken, seksueel risicovol gedrag of plotseling niet meer eten. Al deze zaken maken jongeren, ouders en soms behandelaren wanhopig.

Afhankelijke of vermijdende persoonlijkheidsstoornis

Behalve de borderline persoonlijkheidsstoornis (in ontwikkeling) zien we ook nog ontwikkelende persoonlijkheidsstoornissen met vooral afhankelijk of vermijdend gedrag.
Bij een afhankelijke persoonlijkheidsstoornis is iemand niet in staat om eigen beslissingen te nemen of verantwoordelijkheid te dragen, zonder de goedkeuring van belangrijke anderen. Zelf plannen maken en ook uitvoeren is heel erg moeilijk bij dit soort problematiek. Alleen zijn is erg moeilijk te verdragen. En in een relatie of vriendschap speelt de angst om verlaten te worden voortdurend een rol. Vaak gaat dit samen met vermijdend gedrag. De angst om niet aardig gevonden te worden of zelfs te worden afgewezen is dan zo groot, dat iemand nauwelijks meer contacten aangaat en zich terugtrekt uit het gewone leven.

Persoonlijkheidsstoornissen A Cluster

Jongeren met een zich ontwikkelende persoonlijkheidsstoornis hebben vaak bijzondere ideeën en fantasieën waardoor zij buiten de meeste groepen van leeftijdgenoten kunnen vallen. Zij zijn daarbij vaak ook heel gevoelig voor de reacties van anderen en kunnen zelfs achterdochtig worden. Jongeren met deze persoonlijkheidstrekken zijn meestal ook gevoelig voor stress. Als de stress oploopt, wordt het onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid moeilijker.

Brainwiki

angst, angststoornis, depressie, emotieregulatie

Angst is een normale gezonde emotionele reactie op acuut gevaar. Het zorgt ervoor dat lichaam en geest snel en goed reageren op een bedreigende situatie. Ieder mens is in zijn leven wel eens bang of in paniek. Soms gaat de angst niet weg en je kunt dan letterlijk ziek zijn van angst.
Je spreekt pas van een angststoornis wanneer het slecht met je gaat omdat je zo bang bent, dat daardoor de normale dingen thuis, op school en onder vrienden niet meer durft te doen.
Het hoort bij angst dat je eindeloos piekert en bang bent voor dingen waar anderen niet bang voor zijn. Je haalt je dan dingen in je hoofd die niet reëel zijn, bijvoorbeeld dat je nergens goed in bent. Tijdens de behandeling leer je om je angst te onderzoeken en je leert er mee om gaan.

Hoe ontstaat angst?

Een angststoornis ontstaat als iemand daar gevoelig voor is en te maken krijgt met stressvolle gebeurtenissen in het leven. Er is meestal niet maar één alles verklarende oorzaak voor de problemen. Daarom richt de behandeling zich op het één voor één ontrafelen van die verschillende oorzaken van de angstklachten. Deze pak je stap voor stap aan.

Hoe weet je of je een angststoornis hebt?

Het kan zijn dat je zelf merkt dat het slecht met je gaat  en dat je normale dingen thuis, op school of met vrienden niet meer kunt doen. Maar het kan ook zijn dat je ouders of leraren op school dat merken. Vaak zal je dan eerst naar een huisarts of schoolarts gaan. Als zij denken dat je misschien een angststoornis hebt, word je doorgestuurd naar een psycholoog en/of een psychiater. Door gesprekken onderzoeken zij waar je problemen vandaan komen en hoe je daarbij geholpen kunt worden.

Gaat het over?

Als een angststoornis tijdig herkend en erkend wordt, is deze meestal goed te behandelen. Er zijn verschillende soorten angsten en de één gaat makkelijker over dan de andere. Het blijft vaak een gevoelige plek, waar je echter goed mee kunt leren omgaan.

 

Brainwiki

Kenniscentrum Kinder- en jeugdpsychiatrie