depressie

angst, depressie, nachtmerries, posttraumatische stress, seksueel misbruik, trauma

Trauma betekent eigenlijk: wond. Het is een emotionele beschadiging die is ontstaan na het meemaken van een schokkende gebeurtenis. Als het verwerken van een dergelijke gebeurtenis niet goed lukt, blijven er klachten bestaan die het dagelijks leven verstoren.

Een gebeurtenis die een intens gevoel van machteloosheid oproept bij de persoon in kwestie noemen we traumatisch. Daarbij zorgt de gebeurtenis voor een acute verstoring in het leven. De normale loop van het bestaan wordt doorbroken. Had de persoon tot aan de gebeurtenis het vooruitzicht op een leven dat zich in een bepaalde lijn zou ontwikkelen, daarna ervaart hij of zij het leven als compleet veranderd.

Er zijn heel veel gebeurtenissen die tot trauma’s kunnen leiden:

  • Acute, onverwachte schokkende gebeurtenissen, zoals een ernstig auto-ongeluk of brand, maar ook een scheiding.Er is sprake van een eenmalige traumatische ervaring die duidelijk is afgebakend.
  • Schokkende gebeurtenissen die veel langer achtereen optreden (bijvoorbeeld ernstige verwaarlozing, seksueel misbruik, huiselijk geweld of, bij vluchtelingen, oorlogsgeweld) en die zich kenmerken door permanente dreiging en zich herhalende schokkende ervaringen. Het gaat dan om herhaalde en vaak ook langdurige traumatisering.

Voor het verwerken van een schokkende gebeurtenis is tijd nodig. Als die verwerking te lang duurt, of helemaal uitblijft, is er sprake van een trauma. Iemand kan dan niet meer normaal functioneren, bijvoorbeeld omdat hij probeert bepaalde alledaagse situaties te ontwijken.

De verschijnselen van een trauma zijn divers. Mensen kunnen last hebben van nare gevoelens, nachtmerries en herbeleving van de traumatiserende gebeurtenis. Ook kan men lijden aan angsten, slaapstoornissen, geheugenverlies, gespannen zijn, prikkelbaar en boos zijn en depressieve gevoelens.

 

 

'tussen de oren', depressie, doodswens, somber, suïcidaal

Ieder mens voelt zich wel eens somber of nergens zin in. Dat is heel normaal. Maar sommige mensen kunnen zich gedurende langere tijd zeer somber voelen en hebben nergens meer plezier in. Het kost hen veel moeite om de dagelijkse dingen te kunnen doen. En dan niet zomaar een keer, maar gedurende de meeste uren van de dag en de meeste dagen van de week. En dat gevoel is langere tijd aanwezig. Met andere woorden: Je bent ‘ziek van somberheid’. Een depressie kan het leven erg beïnvloeden. Het kan snel overgaan, maar soms lukt dit niet en is er hulp nodig.

Daarnaast kunnen bij een depressie ook andere klachten een rol spelen:

  • U kunt zich minder goed concentreren.
  • U voelt zich heel traag en moe of juist rusteloos en snel geïrriteerd.
  • Het nemen van beslissingen kost meer moeite, ook al gaat het om iets eenvoudigs.
  • U voelt zich nutteloos, schuldig of overbodig.
  • U slaapt slecht of juist heel veel.
  • Het eten smaakt niet meer of u eet juist extra veel. Hierdoor valt u af of komt u juist aan in gewicht.
  • U ervaart het leven misschien als een te grote last en u verlangt soms zelfs naar de dood.

Depressie bij kinderen en pubers

Het is bij kinderen en pubers lastig om te zien of er sprake is van een depressie. Dat komt omdat de sombere stemming niet de hele tijd aanwezig hoeft te zijn. Een kind leeft bij afleiding vaak tijdelijk op, om daarna weer snel terug te zakken in somberheid of prikkelbaarheid. Dit maakt dat de omgeving vaak denkt dat het kind zich aanstelt. Ook zijn kinderen en pubers vaak meer prikkelbaar dan somber, wat maakt dat de diagnose gemist kan worden.

Waar kun je last van hebben bij een depressie:

  • Bijna de hele dag een somber gevoel hebben
  • Niet kunnen genieten van dingen waar je eerst wel blij van werd
  • Heel veel of heel weinig willen eten
  • Je waardeloos voelen
  • Je bent prikkelbaar
  • Je hebt geen of weinig zin in seks
  • Je kunt je slecht concentreren
  • Soms het gevoel hebben niet meer te willen leven
  • Je hebt vaak lichamelijke klachten
  • Je kunt niet goed kunnen slapen

Hoe ontstaat een depressie?

Een depressie krijg je niet zomaar. Vaak zijn er stressvolle situaties aan te wijzen in verschillende leefgebieden (school, thuis of met vrienden) die je niet kunt verwerken, zoals bijvoorbeeld: er zijn nare of verdrietige dingen gebeurd, het gaat niet goed op school, of je wordt gepest. Ook kan het zijn dat je veel ruzie hebt.

De kans op een depressie is hoger wanneer het in jouw familie voorkomt, of als je zelf al eerder een depressie hebt gehad.

Hoe weet je of je een depressie hebt?

Je merkt zelf dat je erg somber of prikkelbaar bent. Maar het kan ook zijn dat je ouders of leraren op school dat merken. Vaak zal je dan eerst naar een huisarts of schoolarts gaan. Als zij denken dat je misschien een depressie hebt word je doorgestuurd naar een psycholoog en/of een psychiater. Door gesprekken onderzoeken zij wat er aan de hand is en hoe je daarbij geholpen kan worden.

Gaat het over?

Een depressie gaat in principe weer over. Het kan wel zijn dat het soms in je leven weer terug komt. Je stopt pas met de behandeling wanneer je geleerd hebt hoe je om kunt gaan met stress en een (dreigende) terugval (terugval preventie).

Brainwiki

Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie

angst, angststoornis, depressie, emotieregulatie

Angst- en stemmingsstoornissen vormen een grote groep psychiatrische ziekten die bij Altrecht Kinder-, Jeugd- en jongvolwassenenpsychiatrie wordt onderverdeeld in depressieve stoornissen, angststoornissen en emotieregulatiestoornissen.

Depressieve stoornissen

Iedereen, ook een kind of een puber, maakt wel eens een periode mee waarin het minder goed gaat en de stemming zakt of de prikkelbaarheid toeneemt. Om te kunnen spreken van een depressie heb je een sombere, prikkelbare stemming en/of je hebt geen zin meer in leuke dingen. En dan niet zomaar een keer, maar gedurende de meeste uren van de dag en de meeste dagen van de week. En dat gevoel is langere tijd aanwezig. Met andere woorden: Je bent ‘ziek van somberheid’.

Wat de diagnose bij kinderen en pubers lastig maakt is dat de gedaalde stemming niet voortdurend aanwezig hoeft te zijn. Een kind leeft bij afleiding vaak tijdelijk op, om daarna weer snel terug te zakken in somberheid of prikkelbaarheid. Dit maakt dat de omgeving vaak denkt dat het kind zich aanstelt. Ook zijn kinderen en pubers vaak meer prikkelbaar dan somber, wat maakt dat de diagnose gemist kan worden.

Bij adolescenten kan het gaan om depressieve gevoelens, een bedrukte stemming, stemmingsschommelingen, suïcidaliteit, eigenwaardeproblemen en misbruik van alcohol of drugs.

Angststoornissen

Angst is een normale gezonde emotionele reactie op acuut gevaar. Het zorgt ervoor dat lichaam en geest snel en goed reageren op een bedreigende situatie. Ieder mens is in zijn leven wel eens bang of in paniek. Soms gaat de angst niet weg en je kunt dan letterlijk ziek zijn van angst.

Sommige mensen zijn voortdurend angstig of hebben paniekaanvallen. Iemand die in het (recente) verleden getuige of slachtoffer is geweest van geweld of zich als kind ernstig bedreigd heeft gevoeld, kan terugkerende angstaanvallen hebben.

Je spreekt pas van een angststoornis wanneer het slecht met je gaat omdat je zo bang bent, dat daardoor je normale leven thuis, op school en onder vrienden belemmerd wordt.

Emotieregulatiestoornissen

Emotieregulatiestoornis is de term die wordt gebruikt als een kind of jongere ernstige problemen heeft bij het omgaan met emoties.

De verschijnselen bij een emotieregulatiestoornis zijn heel verschillend. Er is een gemeenschappelijk kenmerk dat er langdurig, onaangepaste patronen zijn van voelen, denken en handelen, die zich uiten bij het aangaan van relaties, op het werk en op school.

Een emotieregulatiestoornis kan zich op heel veel manieren uiten:

  •  snel wisselende stemming met een bozige, ontevreden en verwijtende ondertoon
  • de neiging om de eigen gedachten, overtuigingen en gedragingen af te kraken;
  • zelfbeschadiging, onrealistische hoge eisen aan zichzelf stellen, intense schaamte, zelfhaat en op zichzelf gerichte woede;
  • niet alleen kunnen zijn.

Er kan ook sprake zijn van hallucinaties en paranoïde ervaringen. Deze zijn van korte duur en komen vooral voor tijdens stressvolle situaties.

Brainwiki

Kenniscentrum Kinder- en jeugdpsychiatrie