Autismeweek: Jong en Oud

3 april 2017Geschreven door: AutiBert

Een hele week om aandacht te vragen voor autisme. Het klinkt geweldig, en diverse organisaties haken er graag op in. Maar ben ik er blij mee?

Toen de psychiater na grondig onderzoek concludeerde dat bij mij waarschijnlijk sprake was van autisme, was ik niet blij. Wel opgelucht. Niet blij omdat het als een vonnis voelde. Van autisme genees je immers niet. Opgelucht omdat nu eindelijk eens een diagnose was gesteld in een rapport dat op alle punten klopte. Ik werd niet beticht van “verslavings­problematiek”, of werd alles geschoven onder het kopje “disthyme depressieve stoornis”. Hoewel van dat laatste vast ook sprake is, dekt die niet de oorzaak ervan.

In films, documentaires, tv-programma’s (nu zelfs Sesamstraat) en andere media is autisme trending. Het doet denken aan een satirische radioshow uit de jaren 70 waarin de ene werkgever tegen de andere opschept over het hebben van “een tweede socioloog”. Ivo Niehe kon maar niet genoeg krijgen van Kees Momma, de autistische lieveling van diverse media voor vele jaren. Zoals blinde artiesten dat konden zijn in de jaren 60. Een hoog aaibaarheidsgehalte (hoewel dat voor echte autisten een gruwel is), en een dankbaar onderzoeksgebied voor (ontluikende) wetenschappers. Op facebook komt het ene studieproject na het andere voorbij dat iets over autisten wil leren, niet zelden met een commercieel belang in de coulissen.

Ben ik blij met al die aandacht voor autisme?

Ja, want het maakt het voor mij makkelijker om er voor uit te komen en te hopen dat er rekening mee wordt gehouden. Maar ook nee, omdat het altijd een verkeerd beeld schetst. Hoeveel Kees Momma’s zijn er in Nederland? Eentje. Hoewel hij voor psychologiestudenten een typisch voorbeeld is van een bepaald soort autist, dat is precies wat hij is: één (soort) autist. Organisaties als de NvA richten vrijwel al hun pijlen op kinderen met een ASS, danwel hun ouders en begeleiders. Ook het thema van deze Autismeweek verwijst weer naar jonge autisten. Volwassen autisten in de categorie Rainman kunnen zich ook nog verheugen in mediabelangstelling. Maar verreweg de meeste mensen met een autisme spectrum stoornis vallen buiten het kader. Ze voldoen te weinig aan het door de media geschetste plaatje van een idiot savant; iemand die fabelachtig kan hoofdrekenen, een onvoorstelbaar geheugen heeft voor ogenschijnlijk onbelangrijke details, of uit het hoofd hele landschappen tot in detail kan natekenen.

En dus storten anderen zich op het uitkleden van het begrip autisme. Ze stellen dat veel te gemakkelijk die diagnose wordt gesteld. Het zou veel vaker om iets anders gaan, van depressieve klachten tot hoogbegaafdheid. Het eerste heb ik, het tweede is hoogst onzeker. Ik word erdoor aan het twijfelen gebracht. En dus durf ik er toch weer niet voor uit te komen. Bang dat mensen zullen zeggen: “Jij, autistisch? Zo zie je er helemaal niet uit!” Dat geldt voor meer autisten dan je zou verwachten.

Ik zou juist in de week van autisme nou eens niet de aandacht gericht willen zien op de voorbeelden die iedereen inmiddels paraat lijkt te hebben, maar op de ‘verborgen’ autist. De volwassen man of vrouw van wie je het niet ziet. Die zo goed geleerd hebben zich aan te passen, dat hun tekortkomingen gemakkelijk aan iets anders kunnen worden toegeschreven. De groep die beticht wordt de diagnose lichtzinnig en onbedachtzaam gekregen te hebben. Zoals ook veel twijfels bestaan over de diagnose ADHD en steeds meer mensen roepen dat kinderen onterecht ritalin voorgeschreven krijgen. Begrip voor de nog onbegrepen autist. De niet-stereotype autist. De autist die niet interessant is voor Ivo Niehe, de NRC, een uitgever, of een facebookactie. Die niet kan pronken met een fantastisch talent. En ik denk: de grootste groep autisten. De autisten die zich niet herkennen in de beelden die steeds worden opgeroepen. Ook nu weer in de autismeweek 2017.

Van mij mag de Week van Autisme vooral dienen om de onzichtbare autist zichtbaar te maken. Zodat we misschien ook niet meer hoeven te twijfelen of we het nu wel of niet zijn.

 

5 reacties op “Autismeweek: Jong en Oud

  1. Als het van je etiket afhangt of je goed ‘valt’ in de huidige tijd vind ik dat erg eng.
    Borderline is ‘uit’ maar ik heb meer en in eerste instantie ben ik een ‘MENS’ en zo wil ik ook gezien en ‘behandeld’ worden.
    Niet als ziektebeeld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *