Wetenschappelijk onderzoek: resultaten delen nuttig, want dit leidt vaak weer tot nieuwe resultaten

31 juli 2020

Wetenschappelijk onderzoek draagt in belangrijke mate bij aan bijvoorbeeld kennisontwikkeling, innovaties en de vorming van nieuwe behandelmethoden; kortom: aan de kwaliteit van zorg. In een serie artikelen berichten we over resultaten.

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek delen, is zeer nuttig, zo stelt Unna Danner, senior onderzoeker en coördinator wetenschappelijk onderzoek bij Altrecht Eetstoornissen Rintveld. “Want onderzoek doen en alles wat erbij komt kijken, heeft niet alleen directe, maar vaak ook indirecte effecten die misschien wel net zo belangrijk zijn.”

Unna beschrijft een voorbeeld uit de recente praktijk: “Een collega van me, psychiater Isis Elzakkers, is onlangs gepromoveerd. Om haar onderzoeksresultaten te presenteren, ging zij op congres. Daar hoorde zij een voordracht over de uitkomsten van een onderzoek naar de vergelijking van drie geprotocolleerde behandelingen voor mensen met Anorexia Nervosa (hierover verderop in dit artikel meer – red.). Dit was niet specifiek het onderwerp van haar eigen onderzoek, maar zij woonde de voordracht bij uit interesse en belang voor onze zorgeenheid Eetstoornissen Rintveld. Dit leidde tot haar voorstel het behandelaanbod voor volwassenen om te vormen in lijn met deze drie protocollen. Tevens zijn deze drie behandelingen opgenomen in de zorgstandaard voor eetstoornissen waar Altrecht ook een belangrijk aandeel in heeft gehad.”

Indirecte resultaten van onderzoek onderschat
“Natuurlijk had mijn collega ook de originele artikelen kunnen lezen – en dat heeft ze waarschijnlijk ook gedaan”, vervolgt Unna. “Maar juist het bijwonen van een voordracht en het horen van de details over het onderzoek, heeft als een trigger gewerkt. En er gebeurde vervolgens meer: het promotieonderzoek van een andere collega, klinisch psycholoog Alberte Jansingh, naar de rol van gezamenlijke besluitvorming in de behandeling van (jong)volwassenen met Anorexia Nervosa en het testen van de kosteneffectiviteit van ons nieuwe behandelaanbod, waarvoor we subsidie hebben verworven bij ZONMW. Het actief delen van onderzoeksresultaten is belangrijk, omdat je zo de wetenschappelijke discussies start en meer aan kennisuitwisseling doet die tot verbetering van de zorg kunnen leiden. Ik denk dat de indirecte effecten net zo belangrijk zijn, maar ernstig onderschat worden.”

Behandelprotocollen, shared decision-making en kosteneffectiviteit
De drie behandelprotocollen voor Anorexia Nervosa worden nu dus toegepast op Rintveld en aanbevolen in de standaarden. Unna: “Tot niet al te lang geleden waren er weinig (wetenschappelijk onderzochte) behandelprotocollen beschikbaar voor Anorexia Nervosa. Gelukkig zijn er inmiddels meerdere protocollen ontwikkeld en getest, maar nog steeds is het wetenschappelijk bewijs beperkt en laten de uitkomsten zien dat er nog veel meer kennis nodig is. De protocollen geven wel meer houvast  en duidelijkheid voor patiënten en behandelaren. En de effectiviteit is aangetoond, hoewel dus heel broos.”

“Daarnaast weten we nog niet welke behandeling het beste aansluit bij welke patiënt en daarom onderzoeken wij momenteel wat het effect is wanneer de patiënt zelf kiest welke van de drie behandelingen wordt ingezet, dit heet ook wel gezamenlijke besluitvorming (shared decision making). Er worden twee groepen gevolgd, één waarin de behandelaar een behandeling adviseert en één waarin de patiënt zelf de keuze maakt nadat zij informatie over alle drie de behandelingen heeft gekregen. We verwachten de uitkomsten aan het begin van het najaar te hebben. In september starten we met het onderzoek naar de kosteneffectiviteit van onze behandeling in samenwerking met  Rivierduinen Eetstoornissen Ursula en het Trimbos Instituut. We willen namelijk kijken of de behandelprotocollen die we nu gebruiken, bijdragen aan begrensder behandelen, hetgeen mogelijk kosteneffectiever is voor zowel de patiënt als de organisatie. Al met al zie je dat door één congresbezoek het balletje kan gaan rollen, waarmee meerdere verbeteringen in de zorg worden gerealiseerd.”

Online NVvP-voorjaarscongres was succes: bijdragen terug te zien
Over congressen gesproken: vanwege de Coronacrisis kon het jaarlijkse NVvP-voorjaarscongres niet in de gebruikelijke vorm doorgaan. De organisatie besloot daarom voor een geheel online congres. Een geslaagde keuze, zo bleek achteraf.

Altrecht leverde een belangrijke bijdrage als het gaat om de verschillende symposia, workshops en discussiegroepen: zie hier een overzicht. De workshop van stafmedewerker ervaringsdeskundigheid van Altrecht, Russel Cummins (gegeven samen met Yolande Voskes) werd als één van de beste beoordeeld.

Via deze link zijn verschillende bijdragen van het NVvp-voorjaarscongres terug te zien of lezen: https://www.nvvp.net/voorjaarscongres/programma.