Active Recovery Triad biedt perspectief aan patiënten langdurende ggz-zorg

22 juli 2020

De groep patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen die vanwege hun problemen langdurig in een kliniek moeten verblijven, vormt een wat ‘vergeten’ groep als het gaat om behandelperspectief. Zeker nu herstelondersteunende zorg zo actueel is. Met ART begint een inhaalslag.

Zijn er voor bijvoorbeeld FACT en High en Intensive Care al geruime tijd goede behandelkaders, voor de langer durende klinische zorg in de ggz waren die er eigenlijk nog niet. Wel bijvoorbeeld de succesvolle methodiek van Triple C, maar geen geschikt overkoepelend behandelkader. Nu is er Active Recovery Triad (afgekort ART) dat voorziet in de kaders voor een optimale herstelondersteunende behandeling voor deze groep patiënten.


Mieke van Boxtel

ART wordt sinds enige tijd toegepast binnen de zorgeenheid Voortgezette klinische behandeling (VKB) van Altrecht met vestigingen in Den Dolder en Utrecht. Mieke van Boxtel, inhoudelijk leidinggevende: “De methode van ART biedt de kaders en uitgangspunten waarmee je de patiënt in de langer durende klinische zorg een goede perspectiefvolle behandeling biedt. Want ook al wordt – onterecht – vaak gezegd dat met deze groep patiënten weinig meer te bereiken valt, deze mensen hebben net zo goed herstelmogelijkheden en recht op een goede herstelondersteunende behandeling als alle andere patiëntengroepen.”

Tegenslag en opnieuw vertrouwen winnen
Mieke: “Een tijd lang had VKB te maken met tegenslag. Er was geen inhoudelijk management en er waren veel te weinig behandelaren. Daardoor kregen patiënten niet de aandacht die zij verdienen en hebben we hun vertrouwen en dat van hun naasten terug moeten winnen. Daarom ook zijn we gestart met Active Recovery Triad. Active staat daarbij voor een actieve benadering van de situatie van en rond de patiënt. Recovery staat voor herstel, waarbij de nadruk niet zozeer ligt op medisch genezen, maar op herstel van de verschillende sociale en maatschappelijke rollen van de patiënt. Triad ten slotte, staat voor de samenwerking met de belangrijke anderen van de patiënt, vaak familie en vrienden. Alle behandeling, en ook de invoering van ART, doen we samen met de patiënt en zijn of haar naasten.”

Zichtbaar
“ART is meer dan alleen een behandelmethode”, zo geeft Mieke aan. “ART is ook een soort van vlag die zegt ‘Kijk, we zijn er en we doen ertoe. De zorgeenheid VKB is een belangrijke netwerkpartner, omdat ook onze patiënten goede specialistische ggz verdienen’. En die bieden we. De invoering van een landelijke methode als ART en het bijbehorende onderzoek, maakt ons zichtbaarder voor de buitenwereld en dat is wat we vooral voor onze patiënten graag willen bereiken.”

Verbeteren op basis van audits
ART heeft een werkboek (hierin het beschreven gedachtegoed; het helpt de professionals samen met patiënten en naasten ART vorm te geven in de praktijk) voor medewerkers en patiënten en een monitor, want net zoals bij andere behandelmethodieken wordt een goede toepassing van ART onderzocht. VKB is één van de 21 instellingen in Nederland die meedoet aan het ART-onderzoek. Een auditteam van medewerkers in de langer durende zorg kijkt of de werkwijze goed wordt toegepast en onderzoekt of je met ART bereikt wat je beoogt. “We werken op een concrete manier met de doorbraakmethode”, aldus Mieke. “Dat betekent geen lange trainingen van medewerkers, maar het voortdurend maken van verbeterplannen samen met patiënt en naasten op basis van onder andere de audits. De implementatie van ART staat onder leiding van een projectgroep. We houden regelmatig zogenaamde boostersessies waarin we samen met elkaar doelen vertalen naar concrete actie. En één keer per halfjaar komen we allemaal samen om successen te delen en bepaalde thema’s uit te diepen, bijvoorbeeld via een gastspreker.
In veel opzichten biedt ART goede kaders en uitgangspunten. Enige punt van aandacht is nog wel de juiste disciplinemix voor onze zorgeenheid. Welke disciplines en functies hebben we vooral nodig om de behandeling van patiënten zo goed mogelijk vorm te geven en in welke verhouding?”

Mieke ten slotte: “De invoering van ART kent wat ‘hobbels’. De Corona-maatregelen, zoals het afstand houden, bruisen wel heel nadrukkelijk in tegen alles wat onze patiënten en wij als hulpverleners belangrijk vinden: Juist de nabijheid en het directe contact. Wat voor de hele samenleving geldt, geldt dus ook heel sterk voor onze patiëntengroep. Maar nu langzamerhand de maatregelen wat soepeler worden, kunnen we ons weer ten volle richten op een toekomst met herstelondersteunende zorg, óók voor de patiënten van VKB.”

ART samengevat weergegeven in een infographic.

Een praktijkvoorbeeld
ART heeft duidelijke criteria als het gaat om de woon- of verblijfsomgeving van de patiënt:

  • Eigen zitkamer, slaapkamer en sanitair.
  • Beschikking over kookmogelijkheden indien patiënt dit wenst.
  • Beschikking over een eigen sleutel.
  • Een buitenruimte of tuin.
  • Mogelijkheid om de ruimte naar persoonlijke wensen in te richten. Het team denkt hierin mee.
  • Mogelijkheid om naasten te laten logeren.
  • Gezamenlijke ontmoetingsplek.

Mede op basis van deze criteria is een ontwerp gemaakt voor de verbouwing van één van de locaties van VKB. Alle kamers krijgen eigen sanitair en worden 2 x groter dan dat ze nu zijn. Dat biedt meer functies in de eigen ruimte; dus ook de mogelijkheid bezoek te ontvangen, hobby’s uit te voeren en ook eigen invulling te geven aan inrichting en sfeer. De gezamenlijke ruimten bieden meer mogelijkheid voor verschillende vormen van activiteiten en van contact en afzondering. Er is geen separeercel meer in het nieuwe ontwerp, wel een herstelkamer, die ingezet kan worden wanneer we tijdelijk de zorg moeten intensiveren bij onrust, of (dreigende) escalatie. De patiënt wordt dan wel afgezonderd, maar nooit alleen gelaten of opgesloten.

Meer informatie
Meer informatie over ART.
Meer weten over de zorgeenheid Voortgezette klinische behandeling van Altrecht? Kijk dan verder op onze website.