Aanbevelingen voor de ggz om wachttijden autisme aan te pakken

2 april 2021

Op Wereld Autisme Dag (2 april) brengen het NIPA en de Landelijke Stuurgroep Wachttijden een adviesrapport en bijbehorende praktische handreiking naar buiten, met kansrijke aanbevelingen
voor de ggz om de lange wachttijden voor autismezorg aan te pakken. Het doel is om, in samenwerking met alle betrokken ketenpartners, de wachttijden in de ggz voor mensen met autisme terug te dringen en zo onnodige verergering van klachten te voorkomen.

Met gemiddeld 20 weken zijn de wachttijden voor diagnostiek en behandeling van autisme zeer hoog; voor de meeste andere stoornissen is dat gemiddeld 10 weken. De Landelijke Stuurgroep
Wachttijden heeft het NIPA (Netwerk Innovatie & Productontwikkeling Autisme) gevraagd te kijken naar oplossingen voor de wachttijdenproblematiek bij autismezorg in de Zorgverzekeringswet. Focus ligt daarbij op wat ggz-organisaties zelf kunnen ondernemen om hun wachttijden te verkorten.

Een projectgroep van (ervaringsdeskundige) ggz-professionals ging aan de slag met een analyse van bestaande wachttijdrapporten en -cijfers. Dit werd aangevuld met factoren vanuit de dagelijkse
praktijk van hulpverleners. Zo wordt bij (een vermoeden van) autisme (te) vaak meteen doorverwezen naar de specialistische ggz of een gespecialiseerd autismeteam. Ook blijkt dat een plek op de wachtlijst meestal ook echt wachten betekent, zonder contact of informatievoorziening, wat mensen hun gevoel van controle en eigen regie kan ontnemen.

De projectgroep formuleerde op basis van de probleemanalyse een zestal kansrijke en praktische aanbevelingen:

  1. Spreiding van autismezorg door scholing en (stoornisoverstijgende) samenwerking
  2. Intake hulpvraaggericht maken
  3. Organiseren ondersteuning en support tijdens wachttijd
  4. Inzetten van meer persoonsgerichte diagnostiek
  5. Stimuleren van de eigen regie van de cliënt
  6. Door- en uitstroom bevorderen

De aanbevelingen zijn voorgelegd aan een klankbordgroep met (ervaringsdeskundige) professionals werkzaam binnen en buiten het autismeveld. De waardevolle input die dit opleverde (o.a.
voorbeelden van best practices), is verwerkt in het rapport. Op grond van de feedback zijn bovendien de twee op korte termijn meest haalbaar geachte aanbevelingen met stappenplannen uitgewerkt in een praktische handreiking.

Het NIPA denkt dat met deze aanbevelingen waardevolle stappen gezet kunnen worden in het verkorten van de wachttijden voor autismezorg. Het NIPA benadrukt daarbij dat de wachttijdenproblematiek een maatschappelijk probleem is dat niet alleen binnen de ggz kan worden opgelost. Met dit adviesrapport wil het NIPA laten zien dat de ggz verantwoordelijkheid kan, wil én moet nemen in het leveren van een bijdrage aan de oplossing, sámen met alle betrokken ketenpartners.

Het adviesrapport en de handreiking zijn te downloaden op de website van het NIPA.