Een cliënt is een klant en als het product niet bevalt, niet deugdelijk is of te duur, dan gaat de potentiële koper gewoon naar een andere winkel. De manier waarop de gezondheidszorg momenteel wordt ingericht, pretendeert dat ook. De werkelijkheid is – zoals gewoonlijk – een stuk minder overzichtelijk. Mensen in psychische nood hebben geheel andere overwegingen dan een huisvader die bij de kaasboer een pond belegen Goudse kaas bestelt. Hoe je het ook went of keert, als je hulp of zorg nodig hebt, lever je jezelf toch in meer of mindere mate uit aan de hulpverlener. Elke vraag op dit terrein is een potentiële aanslag op de autonomie.
Eigenlijk lijkt een patiënt meer op een kiezer dan op een cliënt. Eens in de zo veel tijd stappen we het stemhok in om iemand aan te wijzen die ons vertegenwoordigt in de gemeenteraad, de provinciale staten of de Tweede Kamer. We kiezen iemand met dezelfde ideeën, dezelfde partij, omdat onze belangen door haar goed worden behartigd, of omdat zijn kop ons aanstaat. Wie we gekozen hebben, praat en besluit voor ons. Na vier jaar mogen we in de volgende stemronde onze instemming of afkeer laten blijken. Dat betekent dat een volksvertegenwoordiger moet luisteren naar zijn kiezer, maar wel het mandaat heeft gekregen om niet op elke gril of stemmingswisseling in te gaan. Hoe verder weg, hoe groter het mandaat.
Op een vergelijkbare manier wordt een hulpverlener door de hulpvrager een bepaald mandaat gegeven. Hoe zwaarder de problematiek hoe groter het mandaat. Als de kaasboer vraagt of het een onsje meer mag zijn, kunnen we gewoon ja of nee zeggen. Iemand die vrijwillig een hulpverleningsrelatie aan gaat, kan die relatie altijd en op elk moment beëindigen. De inhoud van de hulpverlening is echter het resultaat van onderhandeling en de uiteindelijke acceptatie van de patiënt. Soms is dat zelfs een kwestie van moeizaam slikken. Hulp nodig hebben, is altijd irritant, vervelend of zelfs pijnlijk. Laten we het niet mooier maken dan het is. Een tandartsbezoek noemen we ook geen middagje uit; zelfs niet als het alleen maar gebitscontrole is.
Eigenlijk lijkt een patiënt meer op een kiezer dan op een cliënt. Eens in de zo veel tijd stappen we het stemhok in om iemand aan te wijzen die ons vertegenwoordigt in de gemeenteraad, de provinciale staten of de Tweede Kamer. We kiezen iemand met dezelfde ideeën, dezelfde partij, omdat onze belangen door haar goed worden behartigd, of omdat zijn kop ons aanstaat. Wie we gekozen hebben, praat en besluit voor ons. Na vier jaar mogen we in de volgende stemronde onze instemming of afkeer laten blijken. Dat betekent dat een volksvertegenwoordiger moet luisteren naar zijn kiezer, maar wel het mandaat heeft gekregen om niet op elke gril of stemmingswisseling in te gaan. Hoe verder weg, hoe groter het mandaat.
Op een vergelijkbare manier wordt een hulpverlener door de hulpvrager een bepaald mandaat gegeven. Hoe zwaarder de problematiek hoe groter het mandaat. Als de kaasboer vraagt of het een onsje meer mag zijn, kunnen we gewoon ja of nee zeggen. Iemand die vrijwillig een hulpverleningsrelatie aan gaat, kan die relatie altijd en op elk moment beëindigen. De inhoud van de hulpverlening is echter het resultaat van onderhandeling en de uiteindelijke acceptatie van de patiënt. Soms is dat zelfs een kwestie van moeizaam slikken. Hulp nodig hebben, is altijd irritant, vervelend of zelfs pijnlijk. Laten we het niet mooier maken dan het is. Een tandartsbezoek noemen we ook geen middagje uit; zelfs niet als het alleen maar gebitscontrole is.
lees voor
