Eind vorig jaar kwam ik een aardig artikeltje tegen in Monitor, het tijdschrift van het Erasmus Medisch Centrum te Rotterdam, met dezelfde titel als dit blog. ‘Bang voor bloot’ handelt over een wetenschappelijk onderzoek naar hoe mensen met schizofrenie reageren op seksplaatjes. Dat blijkt namelijk anders te zijn dan doorsnee mensen doen. De onderzoeker, dr. Roelie Hempel, is er zelfs op gepromoveerd.
Van mensen die last hebben van wanen en hallucinaties is bekend dat ze gelaatsuitdrukkingen van anderen anders interpreteren. Mensen met schizofrenie hebben meer dan gemiddeld moeite om emoties te herkennen. Dat leidt vaak tot misverstanden die onverhoopt de angst of de achterdocht voeden die hen parten speelt.
Hempel kreeg medewerking van het grootste deel (60!) van de patiënten op de afdeling Psychotische Stoornissen van Erasmus MC tussen de 18 en 30 jaar. Allen mannen. Zij kregen drie soorten foto’s voorgeschoteld. De positieve plaatjes werden gevormd door heteroseksuele erotische scenes. De negatieve plaatjes werden vertolkt door b.v. bloederige verminkingen en heftige beelden van een man die een vrouw een mes op de keel zet. Foto’s van landschapjes en paddestoeltjes moesten zorgen voor de broodnodige neutralisatie der emoties. De deelnemers konden de foto’s scoren op plezierig/onplezierig of als opwindend/kalmerend. Hun beoordeling werd vergeleken met hun oogknipperreflex en hartslag. Ook werd de bloeddruk gemeten en werd rekening gehouden met wel/geen medicatie (olanzapine, haloperidol en risperidon) en of men wel of niet rookte, omdat beiden van invloed kunnen zijn op de hartslag.
Zo ontdekte Roelie Hempel dat mensen met schizofrenie blootplaatjes als minder plezierig ervaren dan de controlegroep (niet-schizofrenen) en dat zij natuurplaatjes juist als meer opwindend ervaren. Ook bleek dat mensen met schizofrenie bij seksplaatjes meer moeite hebben om hun aandacht te richten (verminderde oriëntatierespons), terwijl hun hartslag bijna onmiddellijk op hol sloeg (verhoogde defensieve respons). Bij niet-schizofrene mensen zag men juist wel sterke oriëntatie op de seksplaatjes, en eerst een daling van de hartslag gevolgd door een stijging. Dit suggereert volgens Hempel dat mensen met schizofrenie minder informatie vergaren tijdens het bekijken van situationele stimuli. Deze manier van reageren kan leiden tot het verkeerd interpreteren van stimuli uit de omgeving,waardoor paranoïde gedachten versterkt kunnen worden.
Oh ja, en passant ontdekte Hempel ook dat de bij schizofrenen waargenomen verminderde activiteit van het parasympathische zenuwstelsel tijdens rust een verhoogd risico op cardiovasculaire aandoeningen geeft. Ook werd gevonden dat de patiënten de erotische stimuli als minder positief ervoeren dan de controlegroep, een bevinding die van belang kan zijn voor verder onderzoek naar het verbeteren van de kwaliteit van leven van deze patiënten.
De vraag die rest: wat kunnen we met deze info? Ook mensen met schizofrenie willen genieten van seks. Wordt hierdoor de zin in seks, de behoefte aan vrijen, minder? Of moeten we simpelweg vaststellen dat Hempel heeft aangetoond hoe mensen met schizofrene met een extra handicap kampen: het zien van seks geeft stress, terwijl het verlangen niet minder kan zijn. Het laatste is mijn interpretatie. Wie volgt?
Reageren op deze blog?
Gebruik dan dit formulier.
